Yabancılar Hukuku

Yabancılar Hukuku
Yabancılar Hukuku

Yabancılar Hukuku

Ankara Avukatlık Bürosu – Halil Kaan Emektar, Türkiye’de yaşayan, çalışan ya da yatırım yapan yabancılara ve aileleri ile işverenlerine hukuki destek verir: ikamet ve çalışma izni başvuruları, ret kararlarına itiraz, sınır dışı etme (deport) ve idari gözetim kararlarına karşı başvuru, giriş yasağı, Türk vatandaşlığı başvuruları ile yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi. Yabancıların giriş, kalış ve sınır dışı edilmesi 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nda, çalışma izni 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu’nda, vatandaşlık 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nda düzenlenir. Bu alanda süreler kısadır; örneğin sınır dışı etme kararına karşı dava süresi tebliğden itibaren 7 gündür.

Hangi konularda çalışıyoruz

  • Kısa dönem, aile, öğrenci ve uzun dönem ikamet izni başvuruları
  • İkamet izninin reddi, uzatılmaması ya da iptali kararlarına karşı dava
  • Çalışma izni başvurusu ve ret kararına itiraz
  • Sınır dışı etme (deport) kararına karşı dava
  • İdari gözetim kararına karşı sulh ceza hâkimliğine başvuru
  • Türkiye’ye giriş yasağı ve tahdit kodunun kaldırılması
  • Türk vatandaşlığı başvuruları ve ret kararlarına karşı dava
  • Uluslararası koruma başvuruları
  • Yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi, yurt dışında verilen boşanma kararlarının tescili

Sık sorulan sorular

İkamet izni uzatma başvurusu ne zaman yapılır?

Uzatma başvurusu, izin süresinin dolmasına 60 gün kalmasından itibaren ve her koşulda süre dolmadan önce valiliğe yapılır (6458 sayılı Kanun m.24). Süresinde başvuran yabancıya verilen belgeyle, izin süresi dolsa bile başvuru sonuçlanana kadar Türkiye’de kalınabilir. İzin süresini kabul edilebilir bir gerekçe olmadan 10 günden fazla aşmak, sınır dışı etme nedenleri arasındadır (m.54).

İkamet izni reddedilirse ne yapılabilir?

6458 sayılı Kanun bu kararlar için ayrı bir dava süresi öngörmez (m.25). Bu nedenle valiliğin ret, uzatmama ya da iptal kararına karşı tebliğden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir (2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7). Dava açmak kararın uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz; gerekirse yürütmenin durdurulması istenir. Uzatma başvurusu reddedilen yabancı 10 gün içinde Türkiye’den çıkmazsa hakkında sınır dışı etme kararı alınabilir (6458 sayılı Kanun m.54).

Sınır dışı etme kararına itiraz süresi nedir?

Yabancı, yasal temsilcisi ya da avukatı, sınır dışı etme kararına karşı kararın tebliğinden itibaren 7 gün içinde idare mahkemesine başvurabilir (6458 sayılı Kanun m.53). Mahkeme başvuruyu dosyanın tamamlanmasından itibaren 15 gün içinde sonuçlandırır ve bu karar kesindir. Yabancının rızası saklı kalmak kaydıyla, dava açma süresi içinde ve dava sürerken yabancı sınır dışı edilmez.

İdari gözetim kararına nasıl itiraz edilir?

Sınır dışı etme kararı alınan yabancılar hakkında, kaçma riski ya da kamu düzeni açısından tehdit gibi kanunda sayılan hâllerde idari gözetim kararı alınabilir (6458 sayılı Kanun m.57). Bu karara karşı sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir. Başvuru gözetimi durdurmaz, hâkim beş gün içinde karar verir ve karar kesindir; şartlar değişirse yeniden başvurulabilir. Geri gönderme merkezindeki gözetim altı ayı geçemez; kanundaki hâllerde en fazla altı ay daha uzatılabilir.

Türkiye’ye giriş yasağı kaldırılabilir mi?

Sınır dışı edilen yabancıların Türkiye’ye girişi yasaklanır; kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı açısından girişinde sakınca görülenler hakkında da giriş yasağı konulabilir (6458 sayılı Kanun m.9). Yasağın süresi en fazla beş yıldır; ciddi tehdit hâlinde en fazla on yıl daha artırılabilir. Göç İdaresi Başkanlığı (kanun metninde “Genel Müdürlük”) yasağı kaldırabilir ya da yasak saklı kalmak üzere belirli bir süre için girişe izin verebilir (m.9). Yasağa karşı idare mahkemesinde iptal davası da açılabilir.

Türk vatandaşlığı nasıl kazanılır?

Genel yoldan başvuruda, diğer şartlarla birlikte başvuru tarihinden geriye doğru Türkiye’de kesintisiz beş yıl ikamet etmiş olmak gerekir (5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu m.11). Bir Türk vatandaşıyla en az üç yıldır evli olan ve evliliği devam eden yabancılar, aile birliği içinde yaşama gibi şartlarla başvurabilir (m.16). Yatırım yoluyla vatandaşlık istisnai yoldur (m.12). Yatırım türü ve tutarı zaman içinde değiştiği için başvuru tarihindeki güncel şartlar kontrol edilmelidir.

Yabancı mahkeme kararı Türkiye’de nasıl geçerli olur?

Yabancı mahkeme kararının Türkiye’de kesin hüküm sayılması için tanıma, icra edilebilmesi için tenfiz kararı gerekir (5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun m.50 ve m.58). Tenfizde görevli mahkeme asliye mahkemesidir (5718 sayılı Kanun m.51); aile hukukuna ilişkin yabancı kararların tanınması ve tenfizine aile mahkemesi bakar (4787 sayılı Kanun m.4). Yurt dışında verilen boşanma kararları mahkemeye gitmeden de nüfusa tescil ettirilebilir. Bunun için eşlerin birlikte başvurması (eşlerden biri ölmüş ya da yabancıysa Türk vatandaşı eşin tek başına başvurması), kararın yetkili makamca verilip kesinleşmiş olması ve Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmaması gerekir. Başvuru yurt dışında konsolosluğa, Türkiye’de nüfus müdürlüğüne yapılır (5490 sayılı Kanun m.27/A).

Süreç nasıl işler?

  1. Belgeler: pasaport, ikamet ya da çalışma izni kartı, tebliğ edilen karar ve tebliğ tarihi, başvuru dosyası ve destekleyici belgeler.
  2. Sürelerin kontrolü: kararın türüne göre süre belirlenir. Sınır dışı etmede dava süresi 7 gün, çalışma izni retlerinde Bakanlığa itiraz süresi 30 gün (6735 sayılı Kanun m.21), ikamet izni retlerinde dava süresi 60 gündür.
  3. Başvuru ya da itiraz: valiliğe, Göç İdaresi’ne ya da Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na başvuru veya itiraz yapılır.
  4. Dava: idare mahkemesinde iptal davası açılır, gerekirse yürütmenin durdurulması istenir. İdari gözetimde sulh ceza hâkimliğine başvurulur.
  5. Karar sonrası işlemler: yeni başvuru ve nüfus kayıtlarına ilişkin işlemler takip edilir.

İlgili yazılar

Büro

Ankara Avukatlık Bürosu – Halil Kaan Emektar · Av. Halil Kaan Emektar
Ziyabey Cad. 1419. Sokak No:7/4, Balgat, Çankaya, Ankara · 0532 341 42 77 · Pazartesi–Cuma 09:00–18:00, Cumartesi 13:00–18:00

Bu sayfa Av. Halil Kaan Emektar tarafından hazırlanmıştır. Son güncelleme: 9 Kasım 2026. Sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez; somut durumunuzun belgelerinizle birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Call Now Button