Kıdem tazminatı, bir iş yerinde belirli bir süre çalışmış olan işçinin, iş sözleşmesinin belirli nedenlerle sona ermesi halinde işveren tarafından ödenen bir tazminattır. Kıdem tazminatı, işçinin İş Kanunu’nda öngörülen asgari çalışma süresinin doldurulması ve İş Kanunu’nda öngörülen nedenlerden biriyle iş akdinin sona ermesi halinde işçinin çalıştığı hizmet süresiyle (yani özetle kıdemiyle) ve ücretiyle orantılı olarak işverenin ödemekle yükümlü olduğu bir tazminat türü olarak İş kanununda yerini almıştır. Yani kıdem tazminatı alabilmek iş yerinde geçirdiğin süreye bağlı olarak değişen ve sadece belli durumlarda alınabilen bir ücret olarak karşımıza çıkmaktadır.
İçindekiler
ToggleKıdem tazminatı çalışan her işçiye her koşulda tanınmış olan bir hak olarak anlaşılmamalıdır. Kıdem tazminatı günümüzde her ne kadar işçinin lehine olan bir tazminat çeşidi olarak görülse de işçinin buna hak kazanabilmesi adına İş Kanunu’nda öngörülen şartların sağlaması gerekmektedir. Bu şartlar aşağıda sıralanmıştır. İşte o şartlar:
A)Aynı İş Yerinde En Az 1 Yıl Çalışmış Olmak:
İşçinin kıdem tazminatına hak kazanabilmesi için aynı işverenin işyeri veya işyerlerinde en az 1 yıl sürekli çalışmış olması gerekmektedir.
1 yıldan az çalışan işçiler bakımından kıdem tazminatı söz konusu olmayacaktır.
B)İş Sözleşmesinin Belli Nedenlerle Sona Ermesi:
İşçinin kıdem tazminatına hak kazanabilmesi için İşvereni tarafından haklı bir neden olmaksızın işten çıkarılması gerekmektedir. Yani işçi kıdem tazminatına dayanak olarak işveren tarafından yapılan haksız fesihi öne sürmelidir. Veyahur işçinin kendisi iş sözleşmesini haklı bir nedene dayalı olarak feshetmelidir. Örneğin, iş yerinde sağlığı tehlikeye atan bir durum varsa veya işveren tarafından ücretler gecikmeli olarak yatırılıyorsa Bununla birlikte Emeklilik, evlilik (kadın çalışanlar için) veya askerlik gibi durumlarda kıdem tazminatına hak kazanılacaktır.
C)İş Kanunu’na Tabi Olmak:
Kıdem tazminatı, İş Kanunu’na tabi çalışanlar için geçerli bir tazminat türüdür. Bazı özel sektör çalışanları veya kamu çalışanları farklı yasal düzenlemelere tabi olabilir. Kıdem tazminatı hakkından faydalanabilmek için İş Kanununa tabi olmak gerekmektedir
Kıdem tazminatı, çalıştığın her tam yıl için bir brüt maaş tutarında hesaplanır. Bu brüt maaşa yol, yemek, aylık yardımlar ve düzenli yapılan prim ödemeleri de dahildir. Örnek vermek gerekirse 01.01.2020 yılında işe başlayan Halil; 01.01.2029 yılında iş sözleşmesini haklı nedenle feshederse 01.01.2029 dönemindeki brüt maaşı olan 70.000 TL ‘yi çalışma dönemi olan 9 ile çarparak bulacaktır. İşte bu bedel işçinin kıdem tazminatı miktarıdır. Yani işçi ne kadar uzun süre çalışırsa kıdem tazminatı da o kadar yüksek bir değere tekabül edecektir. Kıdem tazminatı bir işçinin alın teri anlamı taşımaktadır.
Kıdem tazminatının bir yıllık tutarı, en yüksek devlet memuruna 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre bir hizmet yılı için ödenecek azami emeklilik ikramiyesini geçemez (1475 sayılı İş Kanunu m.14). Bu tutar memur maaş katsayısına bağlı olarak Ocak ve Temmuz aylarında güncellenir. 2026 yılı kıdem tazminatı tavanı:
01.01.2026 – 30.06.2026 dönemi: 64.948,77 TL
01.07.2026 – 31.12.2026 dönemi: 73.729,87 TL
Kıdem tazminatı tavanı, bir çalışanın kıdem tazminatı hesaplanırken dikkate alınabilecek en yüksek brüt maaş tutarını ifade eder. Yani, maaşınız bu tutarın üzerinde olsa bile, kıdem tazminatınız bu tavan üzerinden hesaplanır. Örnek vermek gerekirse 3 yıl çalıştınız, iş sözleşmeniz Kasım 2026’da sona erdi ve son giydirilmiş brüt ücretiniz 80.000 TL; bu hâlde 80.000,00×3 yerine 73.729,87×3 işlemi yapılarak kıdem tazminatı hesaplanacaktır.
Kıdem tazminatı zaman aşımı süresi, 25 Ekim 2017’de yapılan bir yasa değişikliği ile 5 yıla indirilmiştir. Bu değişiklikten önce bu süre 10 yıldı.
Özetle:
Bu bölümde adım adım kıdem tazminatının nasıl hesaplanıldığı anlatılacaktır.:
1. Brüt Maaşını Bul:
2. Çalışma Süreni Hesapla:
3. Hesaplama:
Örnek:
Kural olarak kıdem tazminatı iş akdinin sonlandırıldığı anda ödenmesi gerekmektedir. Fakat günümüzde sıklıkla karşılaştığımız bir diğer durum yazılı veya sözlü olarak işçiden muvafakat alınması suretiyle ödenebileceği hususudur.
Ne yazık ki İş Kanunu’nda kıdem tazminatının verilmesi hususunda belirlenmiş kesin bir süre bulunmamaktadır. Uygulamada kıdem tazminatı işe son verme ve iş akdinin feshedilmesiyle birlikte yapılması gerekmektedir. Ancak günümüzde sıklıkla karşılaştığımız bir durum olan işçi işverene bu ödemeyi yapması konusunda belirli bir zaman öngörebilmektedir. İşçi dilerse öngördüğü bu zamanı işveren ile birlikte ortak karar alarak da yapabilmekte iken tek başına da yapabilmektedir.
İşçi ve işveren anlaştıktan ve kıdem tazminatı belirli bir vadede ödendikten sonra herhangi bir sıkıntı bulunmamaktadır.
1. Aynı İş Yerinde En Az 1 Yıl Çalışmış Olmak:
2. İş Sözleşmesinin Belli Nedenlerle Sona Ermesi:
İşveren seni durduk yere işten çıkarırsa, kıdem tazminatı alma hakkın doğar.
durumlarda da işten ayrılırsan, kıdem tazminatı alma hakkın vardır.
3. İş Kanunu’na Tabi Olmak:
İlgili çalışma alanı: İş ve Tazminat Hukuku
2024 © Kopyalanamaz. Tüm Hakları Saklıdır. Rise On Web
Bizimle iletişime geçin.