Vatandaşlık sosyal bir olayın hukuken ifade edilmiş biçimidir. Her devletin vatandaşlarını kendisinin belirleme yetkisi mevcuttur. Buna mahfuz yetki (exclusive domestic jurisdiction) denilmektedir. Türkiye Cumhuriyeti 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu (Regulation of Turkish citizenship) ile Türk Vatandaşlığı kazanmanın düzenleme ve şartlarını hüküm altına almıştır. Bu şartlar genel olarak şu başlıklar altında toplanır:
- Doğum ile kazanma (soy bağı esası, doğum yeri esası)
- Yetkili Makam Kararı ile kazanma (genel olarak, istisnai haller)
- Taşınmaz alımı ile kazanma
- Yatırım ve istihdam şartı ile kazanma
- Evlenme ile kazanma
- Evlat edinme yolu ile kazanma
- KKTC vatandaşlarının Türk Vatandaşlığı
400.000 ABD DOLARI KARŞILIĞI TAŞINMAZ EDİNİMİ İLE TÜRK VATANDAŞLIĞI
- KANUNİ GEREKÇE
- 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 12 nci maddesi uyarınca:
- Türkiye'ye sanayi tesisleri getiren veya bilimsel, teknolojik, ekonomik, sosyal, sportif, kültürel, sanatsal alanlarda olağanüstü hizmeti geçen ya da geçeceği düşünülen ve ilgili bakanlıklarca haklarında gerekçeli teklifte bulunulan kişiler.
- 4/4/2013 tarihli ve 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi uyarınca ikamet izni alanlar ile Turkuaz Kart sahibi yabancılar ve bunların yabancı eşi, kendisinin ve eşinin ergin olmayan veya bağımlı yabancı çocuğu.
- Vatandaşlığa alınması zaruri görülen kişiler
- Göçmen olarak kabul görülen kişiler istisnai yoldan Türk vatandaşlığını kazanabilir
-
- 6 OCAK 2022, 13 MAYIS 2022 ve 12 ARALIK 2023 tarihli Resmî Gazete’lerde yayımlanan değişikliklerle son hâlini alan “Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik” (m.20/2) uyarınca aşağıda belirtilen şartların varlığı halinde İSTİSNAİ YOLLAR İLE TÜRK VATANDAŞLIĞI KAZANILABİLİR. Bu şartlar şunlardır:
-
-
-
- En az 500.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz tutarı karşılığı sabit sermaye yatırımı gerçekleştirdiği Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca tespit edilen,
- En az 400.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz tutarındaki kat mülkiyeti veya kat irtifakı kurulmuş ya da üzerinde yapı bulunan arsa vasıflı taşınmazı tapu kayıtlarına üç yıl satılmaması şerhi koyulmak şartıyla satın aldığı veya kat mülkiyeti ya da kat irtifakı kurulmuş taşınmazın satışının, en az 400.000 Amerikan Doları peşin olarak yatırılarak ve tapu siciline üç yıl süreyle devir ve terkini yapılmayacağı taahhüdü şerh edilerek noterde düzenlenen sözleşme ile vaat edildiği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca tespit edilen,
- En az 50 kişilik istihdam oluşturduğu ilgili bakanlıkça tespit edilen,…
-
-
Güncel uygulamada taşınmaz yoluyla vatandaşlık için ayrıca şu şartlar aranır: Taşınmaz bedeline ilişkin döviz, işlem öncesinde Türkiye’de faaliyet gösteren bir bankaya ve bu bankaca da Merkez Bankasına satılmalı; banka tarafından düzenlenen döviz alım belgesi tapu müdürlüğüne iletilmelidir. Resmî senetteki satış bedeli ile banka üzerinden yapılan ödemeler ayrı ayrı en az 400.000 ABD dolarını karşılamalı ve bu tutarlar, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü sistemi (WebTapu) üzerinden düzenlettirilen değerleme raporuna dayanan Tutar Tespit Belgesi ile teyit edilmelidir. 1 Şubat 2023’ten sonra hisseli olarak edinilen taşınmazlar ile 12 Aralık 2023’ten sonra edinilen tarımsal nitelikli ve yapısız arsa vasıflı taşınmazlar vatandaşlık kazanımında kullanılamaz. Bunların yanında Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, uygulama kılavuzuyla (en son 2024/4 sayılı Genelge eki) hangi taşınmazların vatandaşlık amacıyla kullanılabileceğine ilişkin ek kurallar belirlemektedir; örneğin daha önce yabancılar adına kayıtlı olan veya başka bir vatandaşlık başvurusunda kullanılmış taşınmazlar için kısıtlamalar bulunabilir. Kılavuz ile değerleme raporunun geçerlilik süresi ve raporu düzenleyecek kuruluşlara ilişkin kurallar Genel Müdürlükçe zaman zaman değiştirildiğinden, güncel koşullar işlem öncesinde tapu müdürlüğünden teyit edilmelidir.
- GEREKEN EVRAKLAR
- Başvuru Formu (VAT-4),
· 2 Adet biyometrik fotoğraf,
· Kişinin hangi devlet vatandaşı olduğunu gösteren pasaport veya benzeri belge,
· Medenî hal belgesi ve evli ise evlenme belgesi, boşanmış ise boşanma belgesi, dul ise eşine ait ölüm belgesi.
· Kişinin kimlik bilgilerini gösteren doğum belgesi veya nüfus kayıt örneği gibi belge ve evli ise eş ve çocuklarının aile bağını kanıtlayan nüfus kayıt örneği veya benzeri belge.
· Hizmet bedelinin Maliye veznesine yatırıldığını gösteren makbuz.
- BAŞVURU NASIL YAPILIR?
· Bakanlığın yazılı talimatı üzerine Türk vatandaşlığını istisnai olarak kazanması teklif edilen yabancı hakkında yurt içinde yerleşim yerinin bulunduğu valilik, yurt dışında ise Türk konsolosluk ve büyükelçilikleri tarafından başvuru belgelerinden oluşan vatandaşlık dosyası düzenlenir.
· Posta yoluyla yapılan müracaatlar kabul edilmez.
· Ergin olmayan veya ayırt etme gücünden yoksun bulunan kişilerin vatandaşlıkla ilgili başvuruları veli ya da vasileri tarafından yapılır.
· Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancıların başvuru sırasında ibraz ettikleri yabancı makamlardan alınan diploma, pasaport gibi belgelerin Türkçe tercümeli ve noter tasdikli olması yeterlidir.
· Gerekli görülen hallerde ikamet tezkerelerinin aslına uygunluğunun tasdiki il müdürlüklerince de yapılabilir.
SIKÇA SORULAN SORULAR
- EŞ VE ÇOCUKLARIN DURUMU
Taşınmaz alımı yolu ile Türk vatandaşlığı kazanımı diğer eşin de vatandaşlık kazanması anlamına gelmez. Ana veya babanın velayeti kendisinde bulunan çocukları, diğer eşin muvafakat etmesi halinde Türk vatandaşlığını kazanır.
Türk vatandaşlığını birlikte kazanan anne ve babanın çocukları da Türk vatandaşlığını kazanır.
- YABANCI TÜRKİYE’ YE GELMEDEN GAYRİMANKUL ALABİLİR Mİ?
Türk vatandaşlığı almak isteyen yabancı, bulunduğu ülkenin başkonsolosluğuna giderek taşınmaz alımı için vekâletname vermelidir. Vekâlet yabancı dilde ise Türkçe tercümesi gerekmektedir.
- SADECE KONUT(EV) ALMA ZORUNLULUĞU MU VAR?
Yalnızca konut (ev) satın almak zorunlu değildir; dükkan, ofis gibi işyerleri de olabilir. Ancak 12 Aralık 2023’ten itibaren taşınmazın kat mülkiyeti veya kat irtifakı kurulmuş ya da üzerinde yapı bulunan arsa vasıflı olması gerekir; tarla gibi tarımsal nitelikli taşınmazlar ve üzerinde yapı bulunmayan arsalar vatandaşlık için kabul edilmez. Ayrıca alınan mal üç yıl boyunca satılamaz. 30 hektardan büyük olamaz.